[Rozmiar: 523634 bajtów]

OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA
w SEROCKU

Historia Straży Pożarnej w Serocku


19230503_3maja.JPG Ruch strażacki na terenie Serocka ma bogate tradycje. Sięgają one w drugiej połowy XIX w. Pierwszą na ziemiach polskich była Warszawska Straż Ogniowa powstała w 1836 r., w Płocku powołano OSP w 1874 r., a pierwsze koło ochrony przeciwpożarowej powstało na terenie Serocka w 1881 r. pod nazwą Straż Ogniowa Św. Floriana. Zadaniem straży było niesienie pomocy sąsiedzkiej podczas częstych pożarów w Serocku a podczas obchodów Świąt Wielkanocnych pilnowanie grobu Chrystusa.

Podczas rozbiorów Polski część społeczeństwaudowadniała władzom carskim konieczność organizowania się dla ochrony przed często zdarzającymi się pożarami, strzechą krytych, drewnianych zabudowań gospodarskich. Pod pozorem organizowania się kół kościelnych Św. Floriana, tkwiła głębsza myśl, organizowania się i przenoszenia haseł wolnościowych oraz wzbudzania uczuć patriotycznych.

1923_sw_florian.jpg
Pierwsza strażnica na terenie Serocka mieściła się w starych drewnianych zabudowaniach znajdujących się na byłym cmentarzu przy ul. Świętego Ducha (aktualnie już nie istniejącej). Zabudowania te, na gromadzenie sprzętu przeciwpożarowego, darowane zostały Kołu Strażackiemu, przy aprobacie władz carskich, przez księdza Welońskiego w 1904 r.

Początki organizowania się ruchu strażackiego były ciężkie dla mieszkańców Serocka i okolicznych wsi ze względu na prześladowania przez żandarmów carskich. Ruch strażacki organizował się w tym czasie wokół katolickich parafii kościelnych. Do dziś dnia w tradycji strażaków pozostało uczestniczenie w obrzędach wielkanocnych i na Boże Ciało.

Obywatelską powinnością i sprawą honoru była przynależność do straży pożarnej. Niemal połowa mieszkańców Serocka należała do straży pożarnej. W historii straży serockiej w tym czasie zapisały się takie rodziny jak: Książę Konstanty Radziwiłł, Popielarze, Piecyki, Jarosińscy, Sobolewscy, Szymańscy, Berezińscy, Dachniewscy, Czerwińscy, Łazowscy, Granosy, Książyki, Ciszkowscy, Piaseccy, Żurawscy, Krzywiccy, Pisarzewscy, Bandowscy, Głowaccy, Śląscy, Ciuchty, Bąbolscy, Talarscy, Sokołowscy, Janke, Siemińscy, Stefańczycy, Strzałkowscy, Bogusławscy, Góreccy, Sikorscy, Zasońscy, Dłużniewscy, Orłowscy, Rachuby, Kwiatkowscy, Kamińscy, Sandacze, Jorkun, Jasiobędzki, Sokolnicki i inni.

1901_sztandar.JPG W dwadzieścia lat od powstania pierwszego koła strażaków Świętego Floriana, społeczność parafialna miasta ufundowała swojej jednostce strażackiej w 1901r. pierwszy sztandar z wizerunkiem Św. Floriana.

Ze sztandarem delegaci straży z Serocka uczestniczyli w wielkim wydarzeniu w dziejach pożarnictwa polskiego w dniach 8 i 9 września 1921 r. w Warszawie na Ogólnopaństwowym Zjeździe Delegatów Straży Pożarnych. Powołano wówczas do życia Główny Związek Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. Wraz z tym wydarzeniem rozpoczął się ożywiony proces jednoczenia szeregów, unifikacja przepisów strażackich, systemu organizacyjnego i szkoleniowego, rozkazodawstwa i umundurowania oraz wyposażenia organicznie związanego z postępem technicznym, a także budowa siedzib OSP. Zaraz po zjeździe warszawskim powołany został społeczny komitet budowy strażnicy w Serocku, co zostało uwieńczone oddaniem w 1925 r. dotychczas istniejącego budynku OSP.

Obecnie ten budynek wraz z częścią działki został użyczony w listopadzie 2004r. przez OSP Serock na rzecz Miasta Gminy w Serocku w celu prowadzenia działalności kulturalnej przez 1958_florian_maly.jpgjej mieszkańców. Obok budynku strażnicy planuje się urządzenie nowoczesnej sali z zapleczem socjalnym oraz sceną, aby mogły odbywać się tu imprezy artystyczne oraz seanse kinowe.

 W skutek przywłaszczenia przez władze komunistyczne ziemi OSP, na terenie należącym niegdyś do OSP pobudowane zostało Osiedle 1000-lecia i 4 bloki mieszkalne przy ul. Pułtuskiej.
Okres międzywojenny zaliczyć należy do okresu, w którym OSP stanowiła o sile miejscowego działania. Tu w każdą sobotę odbywały się zabawy taneczne a w miesiącu maju majówki organizowane przez druhny i druhów strażaków przy dźwiękach orkiestry strażackiej. W 1922 r. powstała orkiestra strażacka, która po raz pierwszy wzięła udział w uroczystości Święta Konstytucji 3-go Maja 1923 r. podczas defilady jednostki OSP ulicami miasta Serocka. Od tej pory liczna, zgrana i wzorowo umundurowana oraz wyposażona orkiestra uświetniała swą grą wszystkie uroczystości państwowe, środowiskowe, kościelne i wystąpienia strażackie aż do wybuchu II wojny światowej w 1939r. Szczególnie uroczyście obchodzono w straży dzień Świętego Floriana, Konstytucji 3-go Maja, Wielkanoc, adoracje przy grobie Chrystusa, Dzień 11 listopada, opłatek z okazji Świąt Bożego Narodzenia i Sylwestra.

1959_wielkanoc_maly.jpg


Okres okupacji hitlerowskiej zapisany został jako okres trudnych zmagań z okupantem. Przymus do wypełniania obowiązków strażackich wykorzystany został do nawiązania kontaktów z ludźmi z okolicznych wsi i do tworzenia ruchu oporu przeciwko okupantowi. Działalność oświatowo-kulturalna i sportowa oraz orkiestry strażackiej została zakazana, a budynek strażnicy OSP zamieniono na sale kinowo-teatralną i rozrywkową dla Niemców. Instrumenty muzyczne zarekwirowano i wywieziono do powiatu Ostenburg (Pułtusk). Długo - w zasadzie przez cały okres okupacji - poszukiwano sztandaru straży serockiej, który ufundowało społeczeństwo w 1901 r., ale nikt nie wiedział, gdzie jest ukryty. Sztandar ten został przechowany przez strażaka Henryka Sobolewskiego.
1847_sw_florian.jpg
Po wyzwoleniu Serocka już w styczniu 1945 r., organizowały się nowe struktury ochotniczych straży pożarnych na terenie miasta i gminy Serock. Po latach II wojny światowej z wielkim zapałem przystąpiono do odbudowy zniszczonej remizy strażackiej, do odnowienia sprzętu strażackiego, do wznowienia życia wewnątrzorganizacyjnego.

1948_dodge.jpg Wielkim świętem strażackim był pierwszy samochód bojowy „Dodge" otrzymany z darów UNRA w 1949 r. zakupiono nowy sprzęt muzyczny. Dwukrotnie próbowano odbudować orkiestrę strażacką.

W działaniu OSP na terenie miasta i gminy Serock były w okresie powojennym wzniosłe chwile i upadki, ożywienie działalności i chwile biernego działania. Strażacy pozostali wierni podstawowym zasadom statutu swojej organizacji i tradycjom 128 lat istnienia, pracy dla społeczeństwa i kościoła oraz wierności swojemu patronowi Św. Florianowi.  2000_czestochowa_mala.jpg W roku jubileuszu 2000 lat chrześcijaństwa - wszyscy uczestniczyli w Dniu Św. Floriana (4.05.2000r.) w składaniu wotum i odnowieniu przyrzeczeń Matce Boskiej Częstochowskiej - służyć „Bogu na chwałę, ludziom na ratunek" co odzwierciedlone jest na nowym sztandarze - ufundowanym w 2001 roku z okazji 120- lecia istnienia jednostki.

Obecnie: OSP Serock, znajduje się w rejestrze Krajowego Systemu Ratowniczego. Strażacy służą społeczeństwu w zakresie niesienia pomocy w gaszeniu pożarów lasów i zabudowań, udziału przy odśnieżaniu dróg wiejskich, a także udziału w walce z powodzią.

Strażacy potrafią także rozważnie i efektywnie gospodarować środkami uzyskiwanymi z różnych źródeł: gminy, krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, a także od sponsorów. Dbają o to aby sprzęt, którym dysponują był zawsze sprawny. Jako przykład niech posłuży
  • wyremontowanie motopompy w 2002 r.- sfinansowane ze środków Krajowego Systemu Ratownictwa Gaśniczego ,
  • remont autopompy zainstalowanej w Starze 200 sfinansowany przy udziale środków gminnych oraz środków własnych OSP,

OSP Serock - rok 2009 Obecnie Ochotnicza Straż Pożarna w Serocku posiada 3 samochody strażackie i pełne umundurowanie galowe oraz umundurowanie bojowe dla 2 sekcji pożarniczych.
Dzięki staraniom strażaków oraz władz gminnych a także efektywnym działaniom burmistrza Sylwestra Sokolnickiego- OSP Serock ma samochód do ratownictwa drogowego marki Ford oraz skarosowany samochód pożarniczy Jelcz 325. Samochód ten ma zmienioną zabudowę pożarniczą, kabinę , w której po remoncie mieści się sześciu strażaków, a także zabudowane skrytki na węże i niezbędne przy pożarze narzędzia. OSP Serock - odnowiony budynek z 1925 roku

W 2002 roku wszyscy chętni wraz z młodzieżą mieliśmy możliwość uczestniczyć w wyjeździe szkoleniowym do Wyższej Szkoły Pożarnictwa w Krakowie, zwiedzając przy okazji miejsca histroryczne oraz kultu religijnego.

Strażacy zawsze pierwsi zgłaszają się spontanicznie z pomocą, zarówno potrzebującym, ale też jak nakazuje tradycja, zaciągając wartę w Wielkim Tygodniu przy Grobie Pańskim, podczas procesji Bożego Ciała, na rezurekcjach-wcielając się niejako w rolę gwardii szwajcarskiej. Są animatorami zarówno uroczystości religijnych jak i narodowych.
Zapraszamy do odwiedzania strony Historia w obiektywie.
Autor: SC

Opracowano przy wykorzystaniu materiału przygotowanego przez druha mgr Mirosława Jarosińskiego -byłego Prezesa Zarządu Gminnego OSP w latach 1971-92

W pracy wykorzystano miedzy innymi materiały z następujących źródeł:
Archiwum Państwowe Miasta Stołecznego Warszawy - Oddział Nowy Dwór
Mazowiecki;
Archiwum Akt Nowych w Warszawie;
Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie;
Archiwum Diecezjalne w Płocku;
St. Pazyra -„Studia dziejów miast na Mazowszu" Lwów 1939 r.;
J. Kaźmierski, R. Kowalski -„Dzieje Mazowsza i Warszawy" PZWS 1973;
J. Dąbrowski -„Wielka wojna 19194-1918" Warszawa 1937
Kazimierz Pasek -„Pamiętniki 1.1 i II" - praca niepublikowana działacza strażackiego;
Dokumenty i materiały zebrane przy Stołecznej Komendzie Straży Pożarnych;
Roczniki „Przeglądu Pożarniczego", „Gazety Strażackiej" i „Strażaka" z lat 1934-1984;
„50 lat Stołecznej Organizacji Związkowej Ochotniczych Straży Pożarnych 1934-1984."
Zespół redakcyjny Archiwum ZS ZOSP. - 1984;
„Kalendarz Oficera Strażackiego" lata 1936 - 1939;
Relacje strażaków: Eugeniusza Popielarza, Jana Czerwińskiego, Eugeniusza Dachniewskiego, Henryka Sobolewskiego, Feliksa Orłowskiego, Mieczysława Bandowskiego, Jana Zajączkowskiego, Czesława Jarosińsldego, Wacława Żurawskiego, Mieczysława i Mariana Piecyków, Izydora Łazowskiego, Ryszarda i Edwarda Zachewiczów, Stanisława Sandacza, Czesława Szymańskiego, Zygmunta Jarosińskiego, Władysława Książyka, Józefa Lickiego, Józefa Obrębskiego, Józefa Berezińskiego, Stanisława Bąbolskiego, Karola Popielarza.